• Тоҷикӣ
  • Русӣ
  • Англисӣ

ТАЪРИХИ ФАКУЛТЕТИ ХИМИЯ

Фаъолияти факултаи химия ҳанӯз моҳи сентиябри соли 1957 оғоз ёфтааст. Ҳамон сол дар назди факултаи табиатшиносию чуғрофия дар қатори шуъбаҳои ҷуғрофия ва ҷуғрофияю биология шуъбаи химияву биология ташкил шуд. Донишҷӯёни факулта дар шуъбаҳои рӯзона, шабона ва ғоибона таҳсил мекарданд. Солҳои тулонӣ маҳз ҳамин шуъбаи химияву биология барои мактабҳои таҳсилоти ҳамагонии Ҷумҳурии Тоҷикистон омӯзгорони фанни химия тайёр мекард.

Соли 1976  талаботи рӯзафзуни соҳаи маорифи ҷумҳуриро ба омӯзгорони баландихтисоси химия ва биология ба назар гирифта, факултаи  табиатшиносиву ҷуғрофияро ба ду факултаи мустақил, ҷуғрофия ва биологияву химия ҷудо карданд. Факултаи навтаъсиси биологияву химия дар ҳайати ду шуъба: химияву-биология ва биологияву-химия фаъолияти  худро идома дод. Қайд кардан ҷоиз аст, ки дар таъсиси ин факултаи нав саҳми аввалин декани он, дотсент Зубайдов У.З. ва ректори ҳамонвақтаи Донишгоҳ, Арбоби шоистаи илму техникаи Тоҷикистон, профессор Ҷӯраев Қ.Ш. хеле бузург аст.

Таи 10-соли фаъолияти худ факултаи биологияву-химия ба яке аз факултаҳои бонуфузи Донишгоҳ табдил ёфт. Масалан, дар як мудати кӯтоҳ аз ҳисоби даспарварони ҳамин факулта як зумра омӯзгорони варзида ба камол расиданд. Дар қатори онҳо шодравон Азимов Б., Пирназаров Б.Т., номзадҳои илмҳои химия, дотсентон Бандаев С.Г.(ҳоло доктори илмҳои химия, профессор),Сафаров И.И.(ҳоло дар Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият дорад), номзадҳои илмҳои биология, дотсентон Шарипов И.Н.,Ҳайдаров А.,Тошев А.С. ва дигаронро номбар кардан кофист.

Соли 1998 пас аз амалӣ  гардидани системаи  маълумоти бисёрзинагӣ ва ба Донишкадаи омӯзгории шаҳри Душанбе додани  мақоми Донишгоҳи давлатии омӯзгории  Тоҷикистон ба номи Қ. Ш. Ҷӯраев, факултаи биологияву химия ба факултаҳои мустақили химия ва биология ҷудо шуд.

Ҳоло дар факулта зиёда аз 450 нафар донишҷӯён дар шуъбаи рӯзона ва 500  нафар донишҷӯён дар шуъбаи ғоибона таҳсил доранд ва ба онҳо  зиёда аз 35 нафар омӯзгорони варзида таълим медиҳанд. Дар ҳайати омӯзгорон докторҳои илм, профессорон  Бандаев С. Г., Солиев Л., Зубайдов У. З., Абулҳаев  В., Бобиев Ғ  номзадҳои  илм, дотсентҳо., Зарифова М. З.,   Маҳмадмуродов А., Тошов А. Ф., Гулов Т. Ҳ.. , Низомов И., Қурбонова Ҳ.,Муродов Д.,устодони калон ( Ашуралиева Ф, , Алимов С.Ш., Маҳмадаминов М., Касирова А. Н., Файзулоева М., Худоёрбекова З. П.,Раҷабова Б., Ҷумаев М.,ассистентон  Раҷабова З.,Имомова Л.,Ҷабборов И.,Холмуродов А.,Шералиев М., ба кори пурсамару душвори таълиму тарбия ва илм машғуланд.

Ҷолиби диққат аст, ки қариб ҳамаи онҳо даспарварони ҳамин факулта мебошанд.  Имрӯз дар факулта чор кафедра - химияи умумӣ ва ғайриорганикӣ, химияи    органикӣ ва биологӣ, методикаи таълими химия, технология ва экологияи химиявӣ амал мекунад. Аз таъсисёбии факулта то соли 1978 сарварии факултаро номзади илми биология, дотсент Зубайдов У. З., минбаъд дотсентон Маҳмадзиёев А. М., шодравон Тураев А. К., профессор Солиев Л. дотсент шодравон Ҳайдаров А. Ҳ., профессор Бобиев F. М., дот, шодравон Шарипов И.Н., дотсент Гулов Т. Ё., дот Алимов С.Б, муаллими калон Маҳмадаминов М.Н.,дот.Тошов А.Ф ба ӯҳда доштанд. Алҳол ин вазифаро муаллими калон Маҳмадаминов М.Н химия,. ба дӯш дорад.

Дар назди факулта лабораторияҳои илмию-тадқиқотӣ амал мекунанд. Муваффақиятҳои илмии кормандони факулта бахусус дар риштаи омӯзиши системаҳои бисёрҷуз ва коркарди маъданҳои мураккаби табиии, партовҳои саноатӣ, ҳифзи табиат ва аз онҳо ҳосил намудани маводҳои нави химиявӣ, синтез кардани моддаҳои органикии аз ҷиҳати биологӣ фаъол, коррозияи металлҳо ва роҳҳои пешгири намудани онҳо, ҷудо намудани моддаҳои органикии фаъоли биологӣ аз таркиби растаниҳо ва таърихи биохимиявӣ Ватанӣ хеле назаррас аст.

Ҷолиби қайд аст, ки кормандони факулта солҳои тулонӣ аз рӯи барномаи умумииттифоқии «Реактив» корҳои хеле зиёди илмиро ба сомон расониданд. Як қатор моддаҳои бори аввал синтез кардаи онҳо ба каталогҳои умуми иттифоқи дохил гардиданд.

Аз рӯи натиҷаи ин корҳо кормандони факулта дар намошгоҳҳи комёбиҳои хоҷагии халқи СССР ширкат варзида ба гирифтани ду медали нуқраги ва як медали биринҷӣ сазовор гардиданд. Дар ин ҷабҳаҳо саҳми профессорон Бандаев С.Г., Солиев Л.С., Зубайдов У.З., Бобиев Ғ.М., дотсентон Алиев Ҷ.Р., Ҳайдаров А., Шарипов И.Н., Зарипова М.З, Абдуллоев Ф.А. ва дигарон хеле зиёд аст. Як  зумра омӯзгорони факулта дар мураттабсозии барномаву дастроҳои таълими, китобҳои дарси барои мактабҳои миёнаву Олӣ саҳми босазо гузоштанд. Дар ин ҷода метавонад пеш аз ҳама номҳои профессорон Бандаев С.Г., Солиев Л.С., Зубайдов У.З., дотсент Алиев Ҷ.Р., Ҳайдаров А., Тошев А.С ва дигарон ёдовар шуд. Ба қалами онҳо китобҳои дарси химия барои синфи 8 (Зубайдов У., Тошев А.). Кимиёи таҳлили барои синфи 9 (Солиев Л). 10 (Бандаев С.Г..Зубайдов У.) 11 (Бобиев Ғ.М.,Зубайдов У.), машғулиятҳои амали аз кимиёи органикӣ барои синфҳои 8-9 (Зубайдов У., Тошев А), дастурҳои таълими «Корҳои лаборатории аз синтези органиқи» (Бандаев С., Абдуллоев Ф., Сафаров И), «Химия  ва биохимияи сафедаҳо» (Ҳайдаров А., Шарипов И.Н, Пирназаров Б), «Ферментҳо » (Ҳайдаров А) ва дигарон таалуқ доранд.

Ҷолиби қайд аст, ки омӯзгорони факулта ба душвориҳои солҳои охир нигоҳ накарда, барои иҷрои корҳои илмиву тадқиқоти ва илмиву методӣ донишҷӯёнро фаъолона сафарбар менамоянд.

Як зумра донишҷӯёни факулта натиҷаи корҳои илмиашонро дар якҷояги бо роҳбарони илмиашон дар конфронсҳои бонуфузи илмӣ ба муҳокима, гузошта дар маҷалла ва маҷмуаҳои илмӣ чоп намудаанд. Боиси хурсандист, ки соли 2000-ум ду нафар донишҷӯёни факулта дар озмуни умумиҷумҳуриявии корҳои илми донишҷӯён таҳти шиори «Донишҷӯ ва прогрессии илмию техникӣ» иштирок карда, ба гирифтани ҷойи якум ва дипломи дараҷаи аввал (Шеров С-2003 сол, Шористамова М соли 2004) ва ҷои сеюм ва дипломҳои дараҷаи сеюм (Ғайратов М-2001) сазовор гаштаанд.

 
free pokerfree poker

Номи пурра: Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон  ба номи Садриддин Айнӣ

Суроға:, 734003, шаҳри Душанбе, хиёбони Рӯдакӣ 121
Телефон: +992(37) 224-13-83

WWW: www.tgpu.tj

E-mail: tgpu2004@mail.ru